Twee dagen na Claude Fable 5.1 heeft OpenAI zijn antwoord uitgebracht: GPT-6 Astra. Het model verscheen op 3 september 2026 als beperkte preview voor een selecte groep organisaties en rolt sindsdien uit naar alle betalende ChatGPT-gebruikers. OpenAI noemt het zelf “het meest intelligente en best afgestemde model ter wereld”. Grote woorden, en die hoor je bij elke release. Toch zitten er in deze release twee dingen die voor ondernemers echt anders zijn dan voorheen: AI die niet alleen tekst schrijft maar je computer bedient, en een prijsmodel dat bij langlopend werk anders uitpakt dan de sticker doet vermoeden.
Wat Astra in de kern is
GPT-6 Astra is de opvolger van GPT-5.6 Sol en het zwaarste model dat OpenAI ooit breed heeft uitgerold. Het is gebouwd voor werk dat niet in één antwoord past: meerstaps opdrachten waarbij het model zelfstandig een computer of browser gebruikt, documenten en spreadsheets produceert, code schrijft en tussentijds bijstuurt als de opdracht verandert.
Het verschil met eerdere modellen zit vooral in dat laatste. Waar een vorige generatie bij een tussentijdse koerswijziging vaak opnieuw begon, past Astra zijn werk aan en gaat verder. Het model bepaalt ook zelf wanneer het een vraag stelt en wanneer het een redelijke aanname doet. OpenAI liet in een demo zien hoe de voorganger dertien minuten zelfstandig een website bouwde, terwijl Astra na twintig seconden pauzeerde om te vragen waar die website eigenlijk voor moest dienen. Dat klinkt klein, maar het is precies het gedrag dat je van een goede medewerker verwacht.
Op OSWorld 2.0, een benchmark voor zelfstandig computergebruik, scoort Astra 72,6 procent en is het volgens OpenAI bijna twee keer zo snel als zijn voorganger. In ChatGPT betekent dat concreet: je kunt het model op je Mac of desktop laten werken, ook op de achtergrond terwijl jij iets anders doet.
De prijs: duurder per token, niet per taak
Via de API kost Astra 10 dollar per miljoen invoertokens en 50 dollar per miljoen uitvoertokens. Dat is tweeënhalf keer zo duur als GPT-5.6 Sol, en exact dezelfde lijstprijs als Claude Fable 5.1. Voor losse vragen en korte teksten is dat gewoon duur. Astra is geen model om productbeschrijvingen mee te genereren.
Maar de lijstprijs vertelt niet het hele verhaal. Astra gebruikt beduidend minder tokens om een taak af te ronden en is daarbij sneller. Onafhankelijke metingen laten zien dat de kosten per afgeronde taak daardoor lager kunnen uitvallen dan bij goedkopere modellen die er langer over doen. Voor langlopend, zelfstandig werk telt niet wat een token kost, maar wat een afgerond resultaat kost.
Twee kanttekeningen bij die rekensom. Cache reads, het teruglezen van eerder verwerkte informatie, kosten bij Astra 1 dollar per miljoen tokens. Bij Fable 5.1 is dat een kwart daarvan. Voor processen die steeds dezelfde context herlezen, zoals een agent die dagelijks je klantendossiers doorloopt, loopt dat verschil op. En boven de 272.000 invoertokens rekent OpenAI een toeslag over de hele opdracht. Wie hele documentatiesets of grote datasets in één keer wil laten verwerken, moet dat vooraf doorrekenen.
Wat het je in ChatGPT kost: Astra zit binnen de bestaande abonnementen van Plus, Pro, Business en Enterprise, met de optie om extra credits bij te kopen. Er is ook een zwaardere variant, GPT-6 Astra Pro, die alleen beschikbaar is op Pro, Business en Enterprise. OpenAI heeft daar geen aparte model card voor gepubliceerd; het lijkt hetzelfde model te zijn met meer rekentijd per antwoord. Op het gratis abonnement is Astra niet beschikbaar.
Van tekstgenerator naar digitale medewerker
Hier zit voor het MKB de echte verschuiving. De afgelopen jaren ging AI-inzet vooral over tekst: blogs, mails, productteksten. Astra is expliciet getraind op professionele werkomgevingen en op het bedienen van software. Dat opent een ander soort toepassingen:
- Een assistent die je administratie, CRM en webshop kan bedienen zoals een medewerker dat doet, in plaats van alleen output te leveren die jij zelf moet verwerken.
- Rapportages, offertes en presentaties die vanuit je eigen sjablonen worden opgebouwd, met echte data erin.
- Websites, tools en kleine webapps die vanuit een omschrijving worden gebouwd en direct gehost. OpenAI noemt dit Sites in ChatGPT.
- Technische audits en controles die zelfstandig door je systemen lopen en terugkomen met bevindingen.
De vraag die je jezelf moet stellen is niet “welke tekst kan ik laten schrijven”, maar “welk repetitief werk in mijn bedrijf gebeurt nu in software die een model zou kunnen bedienen”. Dat is een fundamenteel andere inventarisatie. Vaak zit de winst niet in een compleet nieuw systeem, maar in slimme koppelingen op de website en de tools die je al hebt. Wij bouwen dat soort maatwerk binnen onze webdesign en webdevelopment.
Hoe verhoudt Astra zich tot Claude Fable 5.1?
Vorige week schreven we over wat Claude Fable 5.1 betekent voor jouw bedrijf, met de fors goedkopere cache reads en het watermerk als kernpunten. De logische vervolgvraag is hoe Astra zich daartoe verhoudt.
Beide modellen kwamen binnen 48 uur uit en geen van beide bedrijven heeft tegen de ander gebenchmarkt. De onafhankelijke cijfers zijn gemengd. Astra is sterker in computergebruik, wiskunde, wetenschappelijk redeneren en cybersecurity, en gebruikt minder tokens per taak. Fable 5.1 ligt licht voor op de onafhankelijke coding-benchmarks en is fors goedkoper in cache reads. Op algemene intelligentie-indexen liggen ze binnen een paar punten van elkaar, en welke van de twee bovenaan staat wisselt per meting.
Er is dus geen duidelijke winnaar. Wie nu een stack op een van beide heeft draaien, heeft op basis van deze release geen reden om over te stappen. De keuze hangt af van het type werk en van wat je al hebt ingericht.
Wat je nog niet met dit model kunt
Astra is het eerste model dat OpenAI heeft ingeschaald op het hoogste risiconiveau voor cybersecurity in zijn eigen veiligheidsraamwerk. Volgens OpenAI kan het model met de juiste toegang zelfstandig onbekende kwetsbaarheden vinden en uitbuiten. Dat heeft directe gevolgen voor de versie die jij kunt gebruiken.
De publieke versie weigert geavanceerde securitytaken, zoals het schrijven van proof-of-concept exploits. Verdedigend werk, zoals code review en het patchen van kwetsbaarheden, kan wel. Daarnaast draait er actieve veiligheidsmonitoring mee die werk kan pauzeren als het verdacht lijkt. In ChatGPT en Codex krijg je dan een beoordelingsverzoek. Werk je in security, dan zul je daar tegenaan lopen; OpenAI heeft de minder beperkte versie ondergebracht in een apart toegangsprogramma voor geverifieerde organisaties.
Voor de meeste bedrijven is dit geen belemmering. Maar het is goed om te weten dat een deel van de capaciteiten waar OpenAI mee adverteert, bewust niet voor iedereen beschikbaar is.
Kort samengevat
GPT-6 Astra is een model dat gebouwd is om software te bedienen en werk af te ronden, niet om tekst te produceren. Het is per token duur, per afgeronde taak vaak niet. Het is niet duidelijk beter dan Claude Fable 5.1, maar wel duidelijk anders: sterker in computergebruik en zuiniger met tokens, zwakker in cache-economie en met strengere veiligheidsgrenzen.
De twee dingen die je moet onthouden: AI die je systemen bedient is nu een reële optie voor het MKB, en de rekensom voor dat soort automatisering ziet er dit jaar anders uit dan vorig jaar.
Wil je weten welke processen in jouw bedrijf zich lenen voor dit type automatisering? Bekijk al onze diensten of neem vrijblijvend contact op.
